Panoramik çekim yapan bir makinanız varsa işiniz çok kolay. Makinayı bir üçayağa bağlıyorsunuz. Ölçüm yapıp çekiyorsunuz….
Birçok fotoğrafçıda (profesyoneller dahil) panoramik çekim yapabilen makina yok. Bunun yerine elimizdeki 135 veya orta format makinalarla çekim yapmak zorundayız. Bu aşamada bilmemiz ve uygulamamız gereken bazı temel teknikler var. Fotoğrafımızım başarısı bu teknikleri uygulamamıza bağlı.
1- Fotoğraf makinası kesinlikle bir üçayağa bağlanmalı. Kullandığımız üçayağın dengesini ayarlamak için su terazisi yoksa harici bir su terazisi kullanabiliriz. Fotoğrafçılardan makinaların flaş kızağına takılan su terazi bulabilirsiniz. Pahalı bir alet değil.
Su terazisi kullanarak kameranın tüm yönlerde yatayda; Ufuk çizgisine paralelliğinin, düşeyde; Ufuk çizgisine denkliğin 90º olmasını sağlayın. Kamerayı 360º döndürdüğünüzde eksenin kesinlikle bozulmaması gerekir.
2- Panoramik çekim yapacağınız konunun mümkünse yataydan ve düşeyden orta noktasını bulup kamerayı oraya yerleştirin. Fotoğrafları birleştirirken çok daha rahat edersiniz.
3- Kamerayı yatay olarak değil, dikey olarak ayarlayın. Yatay kadrajda filmin kenarlarına doğru gittikte perspektif bozulma olur. Bildiğiniz gibi genelde filmin görüntülediği açı ( Objektife bağlı olarak) yatayda, düşey açıdan daha fazladır. Bu nedenle perspektif bozulmalar daha belirgin olur. Dikey kadraj yapmanın bir faydasıda konunun daha fazla görüntüye doldurmaktır. Çünkü yatayda bir çok kare çekeceğimize göre mevcut görüntüyü dikey kadrajla yapmak daha doğrudur.
Kamerayı dikey kadraj olaçak konumda üçayağa bağladınız. Konun yüksek veya alçak kısımlarının kadraj dışına çıkmamasına dikkat edin. Konuyu dışarıya taşırmayacak Mümkün olan en uzun odaklı objektifi seçin. Özellikle yüksek binaların olduğu çekimlerde perspektifteki en küçük bir kayma hemen belli olur.
4- Panoramik fotoğrafın ne kadar bir alanı kapsayacağını hesap edin. İlk kare nerden başlayacak, son kare nerde bitecek. Arada kaç kare olacak. Piyasada Panoramik çekimlerde kameranın eşit aralıklarda dönmesini sağlayan aparatlar var. Bu aparat da yardımcı olabilir. Aparat olmadan da kare sayısını kolay tesbit edebilirsiniz.
Örneğin: Çekimi soldan sağa doğru yapmaya karar verdik. Birinci karenin yerini tesbit ettiniz. Bu kareyi 3 eşit parcaya bölün. Bunun için makinanın vizöründe kılavuz çizgiler yoksa, yumuşak uçlu ve silinebilen bir kalemle nokta koyarak belirleyebilirsiniz. ikinci kareyi, birinci karenin son 1/3 dilimini kapsayacak şekilde yerleştirin. bu tekrarlarla son kareye kadar çekim yapın.
5- Panoramik fotoğrafta poz ölçümü ortalamaya göre yapılır. Yani 180º lik bir panoramada her yerin aynı açıyla ışık alması mümkün değil. Bu nedenle ilk kare ile son kare arasında ölçümler yapılır. Bu değerler üzerinden doğru poz hesaplaması yapılır. Çekimde kullanılması düşünülen değer Tüm karelere aynen uygulanır. Bu uygulama sonucunda bazı karelerde fazla pozlama ya da az pozlama gibi durumlar olabilir.
6- Panoramik çekim Negatif yada Dia filme yapılacaksa, bir makara filmin içine çekim sığdırılmalı. Makinada bitmek üzere olan filme çekim yapmaya başlamayın. Panoramanın yarısı bir filme,diğer yarısını başka bir filme çekmek hatalı sonuçlar verir. Filmlerin seri numaraları farklı olursa sonuçta tutarsızlık olabilir. Tüm panoramik çekimin aynı yoğunluk ve değerde olması için karelerin aynı filme çekilmesi gerekir.
7-Baskıda da tüm karelerin aynı paketten çıkan kartda basılması gerekir. Baskının tamamını bir defada yapmak gerekiyor. Üç kare bastınız sonra bıraktınız. Ertesi gün gelip devam ettiğinizde baskılar arasında ton farkı olduğunu görürsünüz. Dijital çalışan arkadaşlar için sorun yok.
8- Baskılar bittikten sonra birleştirme işleminde çok dikkatli davranmak gerekiyor. Fotoğraf çekerken her karede fazladan çektiğiniz 1/3 lük dilimleri üst üste getirerek eşleşme sağlanmalı. Eşleşme sağlandıktan sonra tüm baskılar aynı genişlikte olacak şekilde kesilmeli. Bu fotoğraflar yan yana getirildiğinde bir birinin devamı olmalı ve birleştirme yerlerinde kayma olmamalı. ( Bir ipucu: iki fotoğraf arasında 1-2 mm boşluk bırakarak birleştirme yapmak muhtemel kaymaları tolere etmek için faydalıdır.
9- Hareketli cisimlerin konumlarına dikkat etmek gerekir. Uçaklar, Gemiler, arabalar, yürüyen insanlar,hayvanlar, Uçan kuşlar ve benzeri objeler birden fazla kareye girmemeli. Yada karelerin birleşim yerlerine denk gelmemeli.
10- Makinanızı manual netleme ve pozlandırma konumuna almayı unutmalın. Otomatik netlemede kalırsa, panoramik çekimde konunun size yakın yerlerinde netleme değişebilir. Buda baskıda sorun çıkarır.
Yukarda özetlediğim detaylara dikkat ederseniz çok başarılı panoramik fotoğraflarınız olur. Photoshop ve başka yazılımlar (autostitch, the panaroma factory) panoramik fotoğraf konusunda oldukça kolaylıklar sunuyor. Bize de çekimde azami özeni göstermek kalıyor.
Başarılar…
ilkay Aktaş
Bu yazı hazırlanırken internetteki çeşitli kaynaklardan faydalanılmıştır. Emeğe saygı…







